Inclusive design — projektowanie z myślą o wszystkich urządzeniach

Inclusive Design — Projektowanie z myślą o wszystkich urządzeniach

Projektowanie, które służy wszystkim

Jako projektant staram się zawsze pamiętać, że moja praca ma ogromny wpływ na życie innych ludzi. Od zaprojektowanych przedmiotów, z których korzystamy na co dzień, po sposób, w jaki odbieramy informacje, projektowanie kształtuje nasze zachowania i doświadczenia. To potężna siła, której nie możemy ignorować.

Dlatego moje podejście do projektowania wykracza poza tworzenie pięknych, nowoczesnych interfejsów. Moim celem jest opracowywanie rozwiązań, które będą dostępne i funkcjonalne dla wszystkich — bez względu na wiek, sprawność czy niepełnosprawność. Innymi słowy, stosuję filozofię projektowania inkluzywnego.

Projektowanie inkluzywne, znane również jako projektowanie uniwersalne, to strategia projektowania produktów, środowisk, programów i usług, które są użyteczne dla wszystkich ludzi, w jak największym stopniu, bez potrzeby adaptacji czy specjalistycznego projektowania. Idea ta narodziła się w latach 80. XX wieku, a jej pionierem był amerykański architekt Ronald Mace.

Zasady projektowania inkluzywnego

Mace i jego zespół z North Carolina State University opracowali 7 kluczowych zasad projektowania inkluzywnego:

1. Równy dostęp: Projekt powinien być użyteczny i marketingowy dla osób o różnych możliwościach.
2. Elastyczność w użytkowaniu: Projekt powinien uwzględniać szeroki zakres indywidualnych preferencji i możliwości.
3. Prostota i intuicyjność: Użytkowanie projektu powinno być łatwe do zrozumienia, niezależnie od doświadczenia, wiedzy, umiejętności językowych czy poziomu koncentracji użytkownika.
4. Czytelna informacja: Projekt powinien skutecznie przekazywać niezbędne informacje do użytkownika, niezależnie od warunków otoczenia czy zdolności sensorycznych użytkownika.
5. Tolerancja na błędy: Projekt powinien minimalizować zagrożenia i niekorzystne konsekwencje przypadkowych lub niezamierzonych działań.
6. Niski wysiłek fizyczny: Projekt powinien być użytkowany wygodnie i efektywnie, z minimalnym zmęczeniem.
7. Rozmiar i przestrzeń dla dostępu i użytkowania: Odpowiedni rozmiar i przestrzeń powinny być zapewnione dla dostępu, zasięgu, manipulacji i użytkowania, niezależnie od rozmiaru, postawy czy mobilności użytkownika.

Poprzez stosowanie tych zasad projektanci mogą tworzyć rozwiązania, które będą funkcjonalne i dostępne dla wszystkich ludzi, bez względu na ich ograniczenia. To podejście dąży do zmniejszenia barier i wykluczenia, zapewniając integrację i pełne uczestnictwo.

Przykłady projektowania inkluzywnego

Jednym z przykładów udanego zastosowania projektowania inkluzywnego jest kolekcja mebli 4 You marki Vox. Firma zaangażowała multidyscyplinarne zespoły, w tym przyszłych użytkowników, na każdym etapie projektowania. Celem było stworzenie mebli, które będą funkcjonalne i dostępne dla wszystkich, w tym osób niepełnosprawnych, starszych czy dzieci.

Innym przykładem jest nowy notatnik brajlowski BraillePen dla osób niewidomych i słabowidzących, nad którym pracowaliśmy wspólnie z firmą Harpo. Od samego początku w projekt byli zaangażowani użytkownicy urządzeń brajlowskich, aby zapewnić, że produkt będzie rzeczywiście funkcjonalny i odpowiadał na ich potrzeby.

Wcześniej współpracowaliśmy również z firmą Harpo nad ulepszeniem urządzenia Mountbatten do nauki pisma Brailleóa dla dzieci niewidomych i niedowidzących. Okazało się, że oryginalne urządzenie wykluczało społecznie swoich użytkowników, dlatego przeformułowaliśmy wyzwanie, projektując od nowa, aby urządzenie integrowało dzieci z otoczeniem i było czymś, z czego będą korzystać z dumą i przyjemnością.

Te przykłady pokazują, że projektowanie inkluzywne to nie tylko tworzenie funkcjonalnych produktów, ale też prawdziwe słuchanie i angażowanie użytkowników, aby zrozumieć ich potrzeby i wyzwania. Tylko wtedy możemy zaprojektować rozwiązania, które naprawdę służą wszystkim.

Projektowanie inkluzywne w praktyce

Niedawno Zachodniopomorska Szkoła Biznesu w Szczecinie rozpoczęła projekt wdrożenia projektowania inkluzywnego. Celem jest zdobycie wiedzy na temat szans i ryzyk pracy w zróżnicowanej grupie, a także opracowanie narzędzi do stosowania zasad projektowania uniwersalnego.

Projekt będzie realizowany metodą sesji współtworzenia, angażując kadrę zarządzającą, dydaktyczną, administracyjną oraz ekspertów tematycznych i studentów ze wskazanymi niepełnosprawnościami. Uczestnicy przejdą przez cały proces projektowy, składający się z etapów takich jak:

1. Tworzenie wstępnych briefów projektowych
2. Zbieranie danych na temat potrzeb użytkowników i analiza
3. Definiowanie kluczowych potrzeb, barier i wyzwań
4. Generowanie pomysłów i wybór najlepszego rozwiązania
5. Prototypowanie i testowanie
6. Kolejne iteracje prototypowania i testowania
7. Przygotowanie rozwiązania do wdrożenia
8. Szkolenie uczestników do prezentacji prototypów

Efektem tych prac będzie stworzenie rozwiązania, które odpowie na zdefiniowane wyzwania i będzie atrakcyjne dla wszystkich użytkowników, niezależnie od ich niepełnosprawności. Uczestnicy zdobędą także kompetencje do stosowania poznanych metod w przyszłości.

To doskonały przykład tego, jak projektowanie inkluzywne może być wdrażane w praktyce, angażując różnych interesariuszy i wykorzystując sprawdzone techniki, takie jak Design Thinking czy User Experience.

Projektowanie z myślą o wszystkich

Podsumowując, projektowanie inkluzywne to strategia, która stawia w centrum człowieka — niezależnie od jego możliwości i potrzeb. Zamiast tworzyć rozwiązania dedykowane wybranym grupom, dąży do opracowania produktów, usług i środowisk, które będą funkcjonalne i dostępne dla wszystkich.

To wymagające podejście, bo oznacza konieczność głębokiego zrozumienia różnorodnych potrzeb użytkowników i zaprojektowania rozwiązań, które je zaspokajają. Ale to także ogromna szansa, aby tworzyć bardziej inkluzywny, sprawiedliwy i dostępny świat.

Dlatego jako projektant strony internetowe.uk staram się zawsze myśleć o wszystkich, a nie tylko o wybranej grupie użytkowników. Chcę, aby moje projekty były funkcjonalne, intuicyjne i dostępne dla każdego — niezależnie od wieku, sprawności czy możliwości. To nie tylko kwestia etyki i odpowiedzialności, ale również szansa, by tworzyć lepsze, bardziej inkluzywne doświadczenia dla wszystkich.